Mẹo sử dụng điều hòa ô tô hiệu quả

Mở cửa một chiếc xe đã đỗ ngoài trời vào buổi trưa tháng Tư ở Thủ Đức, hơi nóng phả ra như mở cửa lò. Phản xạ của hầu hết chúng ta là nổ máy, vặn quạt lớn nhất, nhiệt độ thấp nhất và đóng kín cửa chờ mát. Cách đó không sai hẳn, nhưng không phải cách nhanh nhất, cũng không phải cách tiết kiệm nhất. Hệ thống điều hòa trên ô tô có những nút bấm mà ít người dùng đúng, và chỉ cần thay đổi vài thói quen nhỏ, cabin sẽ mát nhanh hơn, không khí sạch hơn và máy nén làm việc nhẹ nhàng hơn.

Hiểu sơ qua điều hòa ô tô làm mát bằng cách nào

Điều hòa trên xe không "tạo ra" hơi lạnh mà mang nhiệt từ trong cabin ra ngoài. Máy nén, được dẫn động bằng dây curoa từ động cơ, nén môi chất lạnh thành khí nóng áp suất cao. Khí này đi qua dàn nóng đặt trước két nước để tỏa nhiệt rồi hóa lỏng. Chất lỏng đi qua van tiết lưu vào dàn lạnh nằm sau taplo, giãn nở và hút nhiệt từ không khí được quạt thổi qua. Không khí mát thoát ra cửa gió, còn hơi ẩm ngưng tụ trên dàn lạnh nhỏ giọt ra ngoài qua ống xả dưới gầm.

Từ đó có hai điều đáng nhớ. Thứ nhất, máy nén lấy sức từ động cơ, nên điều hòa làm việc càng nặng thì xe càng hao nhiên liệu. Thứ hai, điều hòa làm mát nhanh hay chậm phụ thuộc rất nhiều vào nhiệt độ của luồng không khí đi vào dàn lạnh.

Xe đỗ ngoài nắng: xả nóng trước rồi mới bật lạnh

Không khí bên trong một chiếc xe phơi nắng có thể nóng hơn ngoài trời rất nhiều, ghế da và taplo còn tích nhiệt như những tấm sưởi. Nếu đóng kín cửa và bật lạnh ngay, dàn lạnh phải xử lý đúng khối khí nóng nhất đó.

• Mở hết các cửa kính, hoặc mở một cửa phía bên này rồi đóng mở mạnh cửa phía đối diện vài lần để đẩy khí nóng ra ngoài.
• Nổ máy, bật quạt ở mức vừa, chọn chế độ lấy gió ngoài, chạy chậm khoảng một hai phút với cửa kính còn hạ.
• Khi cảm thấy luồng gió đã bớt hầm, kéo kính lên, chuyển sang lấy gió trong và tăng quạt.

Làm theo trình tự này, cabin thường dễ chịu sớm hơn hẳn so với cách đóng kín cửa và chờ đợi. Kết hợp với tấm che nắng kính lái khi đỗ xe, bạn sẽ thấy sự khác biệt rõ ngay từ những ngày đầu.

Lấy gió trong hay lấy gió ngoài: dùng đúng lúc

Nút có biểu tượng chiếc xe với mũi tên quay vòng bên trong là chế độ tuần hoàn gió trong. Đây là nút bị dùng sai nhiều nhất.

Khi nào nên lấy gió trong

Khi cần làm mát nhanh sau khi đã xả hết khí nóng, khi đi sau xe tải hoặc xe buýt xả khói đen, khi đi qua đoạn đường bụi hay khu vực có mùi như bãi rác, kênh rạch. Lúc này dàn lạnh chỉ cần làm mát lại khối không khí đã mát sẵn trong cabin nên đỡ tốn sức hơn.

Khi nào nên chuyển về gió ngoài

Đóng kín gió trong suốt một chặng dài, nhất là khi xe chở đủ người, nồng độ khí CO2 trong cabin tăng dần. Hệ quả không phải ngột ngạt ngay, mà là cảm giác uể oải, buồn ngủ, kém tập trung, điều rất nguy hiểm khi lái đường dài. Kính xe cũng dễ đọng hơi nước hơn. Thói quen tốt là cứ khoảng hai mươi tới ba mươi phút lại chuyển sang gió ngoài một lúc, hoặc dùng gió ngoài làm mặc định khi đường thoáng.

Đặt nhiệt độ hợp lý thay vì chỉnh xuống thấp nhất

Vặn nhiệt độ xuống mức thấp nhất không làm xe mát nhanh hơn bao nhiêu, nó chỉ khiến máy nén chạy liên tục không nghỉ. Với hệ thống điều hòa tự động, hãy đặt một mức dễ chịu khoảng hai mươi bốn tới hai mươi sáu độ và để chế độ AUTO tự điều chỉnh quạt và cửa gió. Xe sẽ chạy mạnh lúc đầu rồi tự giảm khi đạt nhiệt độ.

Chênh lệch quá lớn giữa trong xe và ngoài trời còn gây sốc nhiệt khi bước ra, dễ nhức đầu hay sổ mũi, nhất là với trẻ nhỏ và người lớn tuổi. Với điều hòa chỉnh cơ, hãy để quạt mức cao lúc đầu rồi hạ dần thay vì giữ nguyên mức tối đa cả chặng.

Hướng cửa gió cũng ảnh hưởng tới cảm giác mát

Không khí lạnh nặng hơn nên có xu hướng chìm xuống. Hướng các cửa gió phía trước lên trên, chếch về phía trần, để luồng lạnh lan ra toàn cabin rồi rơi xuống tự nhiên, kể cả hàng ghế sau. Thổi thẳng vào mặt và ngực tạo cảm giác mát tức thì nhưng chỉ một vùng nhỏ, lâu dần gây khô mắt và khô da.

Nếu xe có cửa gió hàng ghế sau, hãy mở chúng khi có người ngồi sau. Nếu không có, việc hướng gió phía trước lên trần càng quan trọng để hành khách phía sau không bị bí.

Tắt điều hòa đúng cách để hạn chế mùi hôi

Mùi ẩm mốc khi vừa bật điều hòa là phàn nàn rất hay gặp. Nguyên nhân thường là hơi nước đọng lại trên dàn lạnh sau khi tắt máy, trong không gian tối và ấm, tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển. Một thói quen đơn giản giúp giảm đáng kể tình trạng này: khi gần tới nơi, khoảng vài phút trước khi tắt máy, hãy tắt nút A/C nhưng vẫn để quạt chạy. Luồng gió sẽ thổi khô dàn lạnh, giảm lượng ẩm còn đọng lại.

Một số dòng xe đời mới có tính năng tự sấy dàn lạnh sau khi tắt máy. Nếu xe bạn có, hãy bật nó trong phần cài đặt. Bên cạnh đó, lọc gió điều hòa cần được thay theo lịch bảo dưỡng, nhất là khi xe thường xuyên chạy đường bụi.

Ngày mưa vẫn nên bật A/C

Nhiều người tắt điều hòa khi trời mưa vì thấy mát sẵn, rồi loay hoay lau kính lái bị mờ hơi nước. Thực ra dàn lạnh còn có tác dụng hút ẩm: không khí đi qua nó sẽ khô hơn trước khi thổi lên kính. Khi kính bắt đầu mờ, hãy bật nút A/C, chọn cửa gió hướng lên kính lái, chuyển sang lấy gió ngoài và tăng quạt. Kính thường sạch hơi nước chỉ sau ít phút, an toàn hơn nhiều so với việc lấy khăn lau trong lúc đang lái. Nếu chỉnh nhiệt độ hơi ấm lên một chút trong lúc này, kính sẽ khô còn nhanh hơn mà cabin vẫn không bị bí.

Mấy thói quen nhỏ giúp tiết kiệm nhiên liệu

• Dùng nút ECO hoặc chế độ tiết kiệm nếu xe có, máy nén sẽ ngắt nghỉ nhiều hơn khi cabin đã đủ mát.
• Đỗ xe trong bóng râm hoặc quay đầu xe để kính lái không hướng thẳng về phía mặt trời buổi chiều.
• Dán phim cách nhiệt chất lượng cho kính, giảm lượng nhiệt bức xạ đi vào cabin.
• Không chất đồ chặn cửa gió hồi dưới chân ghế phụ, nơi điều hòa hút không khí trong cabin quay về.
• Đi tốc độ cao trên đường trường thì đóng kính và bật điều hòa thường đỡ tốn hơn hạ kính, vì kính mở làm tăng lực cản gió.

Khi nào cần đưa xe đi kiểm tra điều hòa

Dùng đúng cách giúp điều hòa bền hơn, nhưng không thay được việc kiểm tra khi có dấu hiệu bất thường. Hãy để ý nếu gió ra không còn lạnh như trước dù đã chỉnh đủ, nghe tiếng rít hoặc tiếng lạch cạch mỗi lần máy nén đóng ngắt, có nước nhỏ giọt vào sàn xe phía ghế phụ, hoặc mùi hôi không hết dù đã thay lọc gió. Những dấu hiệu này có thể liên quan tới rò môi chất, lỗi quạt dàn nóng hay ống thoát nước bị nghẹt. Kỹ thuật viên Garage Minh Long có thể đo áp suất hệ thống và nhiệt độ cửa gió để tìm đúng nguyên nhân, thay vì chỉ nạp thêm gas cho qua chuyện.